Artrose bij katten

Artrose is een aandoening die zeer regelmatig voorkomt bij oudere katten. Vaak worden deze dieren niet goed behandeld. De symptomen van artrose bij de kat zijn heel moeilijk te herkennen, de katten komen niet altijd regelmatig bij de dierenarts en de verschijnselen kunnen zelfs heel subtiel zijn. Daarom zijn er veel katten met artrose in Nederland die met pijn leven. Er zijn de laatste jaren vele nieuwe behandelmogelijkheden getest, en in opkomst, die het mogelijk maken om een kat met artrose nog jarenlang zonder pijn te laten leven.

Wat is artrose bij katten?

Artrose is een ander woord voor slijtage van de gewrichten. Het ontstaat als het gewricht beschadigd raakt. Dit kan het gevolg zijn van een ongeluk of van een ontwikkelingsstoornis. In veel gevallen is de oorzaak van de artrose niet volledig bekend. Artrose kan in alle gewrichten ontstaan, maar wordt het meest gezien in de rug, heup, knie, elleboog en schouder. Zodra het proces gestart is, zal dit altijd verergeren.

Bij welke katten komt artrose het meest voor?

Er worden veel onderzoeken gedaan naar hoe vaak artrose bij katten daadwerkelijk voorkomt. Dit is altijd heel lastig te zeggen, de cijfers zijn vaak gebaseerd op katten die bij de dierenarts komen. Niet iedere kat met artrose komt bij een dierenarts. Onderzoekers zeggen dat tussen de 26 en 90% van alle katten boven de 6 jaar artrose heeft. Deze grote variatie heeft vooral te maken met hoe er onderzocht is. Als niet alle katten regelmatig gecontroleerd worden, dan is het lastig te zeggen hoeveel katten daadwerkelijk artrose heeft. Daarnaast is artrose bij de kat lastig vast te stellen.

Hoe ontstaat artrose bij katten?

Een gewricht is een verbinding tussen twee botdelen (bijvoorbeeld de knie, die bovenbeen en onderbeen met elkaar verbind), tussen deze twee botdelen zit een schijf met kraakbeen en smeervloeistof. Dit kraakbeen werkt als een schokdemper tussen de botten en de smeervloeistof houdt alles mooi soepel. Verschillende gewrichtsbanden en een gewrichtskapsel houden alles bij elkaar. De spieren rondom het gewricht zorgen voor de beweging.

Als een dier ouder wordt, gebeurt het wel eens dat de aanmaak van nieuw kraakbeen verstoord raakt (het is dus onduidelijk waardoor dit precies gebeurt). Hierdoor zal het kraakbeen langzaam slijten. Vervolgens zullen de schokken minder goed opgevangen worden, met als gevolg dat de twee botdelen te dicht bij elkaar komen. In veel gevallen blijft er nog wat kraakbeen achter en zullen de botten niet direct op elkaar botsen. Doordat het kraakbeen slijt, zal het gewricht minder stabiel worden. Om te voorkomen dat je kat vervolgens de gewrichtsbanden kan beschadigen, zal het bot proberen het gewricht te verstevigen. Dit doet het door meer bot te gaan maken. Hierdoor krijg je druk van bot op de verkeerde plekken. Dit zorgt voor ontsteking op die plekken.

Hoe herken ik artrose?

Wat heel opvallend is, is dat katten met artrose niet mank lopen. Ongeveer 4-17% van de katten met artrose zullen ook kreupel zijn. Hierdoor is het heel moeilijk voor jou als eigenaar om te herkennen dat je kat pijn heeft. Bij mensen en honden is dit namelijk hét verschijnsel van artrose.

Wat bij katten met artrose opvalt, zijn de gedragsveranderingen. Katten zijn minder actief en kunnen minder goed springen dan vroeger. De krabpaal wordt minder gebruikt en je kat zal minder graag de trap opgaan. Je kat zal veel in zijn/haar mandje liggen en speelt ook minder. Andere symptomen van artrose kunnen zijn; minder goede vachtverzorging, naast de bak plassen, minder aardig zijn naar andere katten en zelfs naar jou toe. Je kat veranderd langzaam in een “grumpy cat”.

Hoe wordt de diagnose van artrose gesteld?

Het grote probleem in het stellen van de diagnose is dat katten vaak geen specifieke klachten hebben die wijzen in de richting van artrose. Het onderzoek van een kat met artrose is erg lastig, veel katten hebben stress als ze bij de dierenarts zijn en zullen dus niet laten zien waar ze last van hebben. Stress zorgt ook voor het vrijkomen van stoffen die acute pijn verminderd. Soms is het fijn als je thuis je kat filmt om te zien hoe hij/zij loopt, springt en dergelijke. Een röntgenfoto geeft niet altijd een goed beeld. Soms zijn de veranderingen op de foto heel minimaal, terwijl je kat wel heel veel last heeft van artrose. Soms is het zelfs zo dat er helemaal niets te zien is op de foto, terwijl je kat wel artrose heeft. Een röntgenfoto kan vaak wel uitsluitsel geven over het bestaan van artrose, maar dus niet altijd.


> Neem een kijkje bij onze Kattenspullen <


Wat is de behandeling van artrose?

Eigenaren van een oudere kat denken vaak dat hun kat last heeft van “ouderdom”. Dit is erg jammer, want zo zijn er veel katten met artrose waarbij het probleem niet herkend wordt. Een juiste behandeling kan leiden tot een pijnvrij leven.

In veel gevallen dient een deel van de behandeling in ieder geval te bestaan uit gewichtsverlies. Veel katten zijn te dik, hierdoor worden de gewrichten te veel belast en zal het proces van artrose versnellen. De slijtage die je kat heeft op het moment dat je bij je dierenarts komt, zal niet meer verminderen. Je kan artrose dus niet volledig genezen. Je kan er wel voor zorgen dat het proces vertraagt wordt en dat je kat zonder pijn kan leven. Zie verder ook het kopje “behandeling van artrose bij de kat” voor mogelijkheden en meer informatie.

Behandelmethodes artrose bij katten

Er bestaan veel verschillende behandelmethodes voor artrose bij de kat en er komen er steeds weer nieuwe bij. Van een aantal behandelingen is wetenschappelijk vastgesteld dat ze werken. Van een aantal andere behandelingen wordt verwacht dat ze werken, maar er is nog geen sluitend bewijs. Sommige behandelingen werken, zelfs al is er geen enkel bewijs voor te vinden. Er bestaat geen enkele behandeling die toepasbaar is op iedere kat en iedere situatie. De behandeling van artrose is maatwerk. De juiste behandeling hangt heel erg af van de gezondheid en leeftijd van je kat, maar ook van de levenswijze van je kat en van je (financiële) mogelijkheden. Bespreek daarom open met je dierenarts over de mogelijkheden en wat je wel of niet ziet zitten. De behandeling van artrose kan een van de hierna genoemde therapieën bevatten, of een combinatie zijn van meerdere therapieën. Deze lijst bevat de meest voorkomende behandelingen en is zeker niet compleet, bespreek daarom altijd goed met je dierenarts wat je van een behandeling kan verwachten.

Afvallen om artrose tegen te gaan

Bij alle dieren is het gewicht nummer 1 als het gaat om de behandeling van artrose. Hoe dikker een dier is, hoe meer de gewrichten belast worden. Ook is het voor (te) dikke dieren moeilijker om te bewegen. Het laten afvallen van je kat moet altijd onder begeleiding van een dierenarts. Katten hebben een groot risico op leververvetting als ze te snel afvallen. Het laten afvallen van een kat kan een frustrerende bezigheid zijn, zeker voor een kat die buitenkomt. Veel katten zullen bij de buren eten of zelf hun eten vangen. Het laten afvallen van uw kat gaat het beste met speciale voeding die veel vezels bevat. Het verteren van vezels kost relatief veel energie (in vergelijking met de vertering van bijvoorbeeld vlees), ook geven vezels een vol gevoel. Bespreek de mogelijkheden met je dierenarts.

Voeding om artrose tegen te gaan

Naast voeding die helpt met het laten afvallen van je kat, bestaat er ook voeding die de gewrichten ondersteund. Dit vindt je onder andere in onze webshop bij het speciale kattenvoer. Het is altijd zaak een afweging te maken waar je kat het meeste baat bij heeft. De twee voeders zijn niet altijd te combineren en soms zal er dus gekozen worden voor ondersteunend voer en soms zal er gekozen worden voor voer om je kat af te laten vallen. Voer wat ondersteunend werkt voor de gewrichten heeft niet altijd direct effect. Vaak dien je dit voer minimaal 6-8 weken te geven voordat je een verschil kan merken. Het is altijd raadzaam om ervoor te zorgen dat je kat voldoende vocht binnenkrijgt.

Beweging om artrose tegen te gaan

Naast het laten afvallen van je kat, is het aanpassen van de beweging nog een heel belangrijk onderdeel. Bij honden is het vrij gemakkelijk om je dier gecontroleerd te laten bewegen, voor katten is dit echter heel lastig. Door de artrose kan het voor veel katten lastig zijn om zichzelf te verzorgen, naar de bak te gaan of ergens op te klimmen. Je kat zal zich hierdoor erg ongelukkig voelen.

Waar je kat heel veel baat bij heeft, is het aanpassen van de leefomgeving. Zorg ervoor dat je kat niet meer hoeft te springen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van trapjes, loopplanken en opstapjes. Katten willen graag hoog zitten, dus houdt hier rekening mee!

Het nemen van een nieuwe kat, een speelmaatje voor de oude baas, zal bij een kat met artrose niet in goede aarde vallen. De nieuwe kat is vaak jong en druk en wil spelen, terwijl je kat met artrose het liefst zo min mogelijk beweegt.

Beweging van je kat kun je stimuleren door op meerdere plekken eten en drinken neer te zetten, maar ook door deze plekken regelmatig te wisselen. Katten worden graag uitgedaagd, dus speeltjes waar voer inzit zijn ook goed om beweging te stimuleren. Er wordt aangeraden 2-5 keer per dag enkele minuten met je kat te spelen om beweging te stimuleren.

Voor katten met artrose zijn horizontale krabpalen een uitkomst. Ook kattenbakken met een lage instap en extra grote kattenbakken (zodat je kat makkelijker in de bak om kan draaien) zijn een uitkomst. Het verzorgen van de vacht van je kat is iets waar jij je kat mee kan helpen. Neem eens een kijkje in onze webshop voor mogelijkheden!

Medicijnen tegen artrose

Medicatie is vaak ook een belangrijk onderdeel van de behandeling van artrose. Medicijnen remmen de ontstekingen in het gewricht en werken pijnstillend. De effecten van medicijnen worden vrij snel gezien en zorgen ervoor dat je kat zich vrij snel weer prettiger voelt. Dit maakt het een ideale startbehandeling. Vaak wordt ervoor gekozen om na het opstarten van de medicatie verder te zoeken naar welke therapie het meeste effect heeft bij jouw kat. Bespreek altijd de voor- en nadelen van deze medicatie met je dierenarts zodat je weet waar je op moet letten!

Supplementen tegen artrose

Bij honden is aangetoond dat een goede verhouding van omega 3 en omega 6 vetzuren ervoor zorgt dat de gewrichten worden ondersteund en de artrose geremd. Bij honden is zelfs aangetoond dat er in sommige gevallen gestopt kan worden met extra medicatie en dat een dier alleen met visolie pijnvrij kan leven. Onderzoek op dit gebied bij katten is weinig aanwezig, er is dus geen “hard” bewijs dat visolie bij katten werkt. Veel eigenaren mérken wel verschil, maar in onderzoek werd geen verschil aangetoond.

Daarnaast bestaan er ook glucosamine en chondroïtine supplementen. Er is nog veel discussie over de effectiviteit van deze supplementen. Bij deze supplementen is het eigenlijk onduidelijk hoeveel je kat precies zou moeten krijgen voor een goed effect. Ook is er veel verschil in kwaliteit binnen deze producten, wat het extra lastig maakt te zeggen welk product wel goed is en welk product niet. Veel dieren lijken echter zeker geholpen te zijn met deze therapie, maar ook bij deze therapie laat het effect even op zich wachten. Let er wel op dat sommige dieren maag-darmklachten kunnen krijgen van deze supplementen. Als dit gebeurt moet je direct stoppen met het geven van de supplementen!

Fysiotherapie tegen artrose

Ook hierin geldt dat dit gemakkelijker is uit te voeren bij honden dan bij katten. Toch zijn er veel dierfysiotherapeuten die ook katten goed kunnen behandelen. Het advies is om altijd een fysiotherapeut te zoeken die is aangesloten bij de vereniging van dierfysiotherapeuten, op die manier weet je zeker dat je therapeut weet waar hij/zij mee bezig is. Vraag ook eens aan je dierenarts voor contactgegevens van een dierfysiotherapeut bij jou in de buurt. Ook als je dierenarts zelf denkt dat dit bij katten heel lastig uit te voeren is, kan het zeker het proberen waard zijn. In veel gevallen zal je gemakkelijke oefeningen mee krijgen die je thuis met je kat kunt uitvoeren. Veel is gebaseerd om het natuurlijke ‘spelgedrag’ en ‘jachtgedrag’ van je kat te stimuleren

Operatie tegen artrose

Het weghalen van de artrose heeft vaak meer negatieve effecten dan positieve. Je lost het probleem niet op, want het kraakbeen is onherstelbaar beschadigd. Daarom wordt dit vaak niet aangeraden. Er zijn wel andere soorten operaties mogelijk, maar die dienen uitgevoerd te worden door een orthopeed.

Overig behandelmethodes tegen artrose

Zoals gezegd bestaan er nog veel meer mogelijkheden dan die hier genoemd zijn. Bespreek altijd met je dierenarts de voor- en nadelen van een therapie voordat je eraan begint. Soms kan een therapie juist misschien wel gevaarlijk zijn voor je kat doordat hij/zij bepaalde medicijnen krijgt van je dierenarts.


> Wellicht kan onze Kattendrogist behulpzaam zijn <